Tar Kumpan Yojana 2025 शेती म्हणजे फक्त मेहनत नाही, तर निसर्गाच्या कृपेवर अवलंबून असलेलं एक मोठं गणित. कधी पावसाने दगा दिला, कधी दुष्काळाने होरपळलं, तर कधी जंगलातून आलेल्या प्राण्यांनी पिकावर धडक दिली. हत्ती, डुक्कर, नीलगाय, हरिण हे वन्य प्राणी शेतात शिरून उभं पीक उद्ध्वस्त करतात आणि शेतकऱ्यांच्या हातात उरतो तो फक्त नुकसानीचा हिशेब.
Table of Contents
मात्र, या संकटावर मात करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने एक महत्त्वाची योजना राबवली आहे – “तार कुंपण अनुदान योजना”. या योजनेमुळे शेतकऱ्यांना आपल्या शेताभोवती काटेरी तारांचे कुंपण करण्यासाठी ९०% पर्यंत अनुदान मिळणार आहे. आता वन्य प्राण्यांपासून पिकांचे रक्षण करणे अधिक सोपे आणि परवडणारे होणार आहे!
अनुदान रक्कम आणि पात्रता
- १ ते २ हेक्टर शेतीसाठी ९०% अनुदान मिळते. उर्वरित १०% खर्च शेतकऱ्यांना स्वतः करावा लागतो.
- २ ते ३ हेक्टर शेतीसाठी ६०% अनुदान; ३ ते ५ हेक्टरसाठी ५०% आणि ५ हेक्टरपेक्षा अधिक क्षेत्रासाठी ४०% अनुदान दिले जाते.
- योजनेसाठी अर्ज करणारा शेतकरी जमीन मालक किंवा कायदेशीर भाडेतत्त्वावरील शेतकरी असावा. जमिनीवर कोणतेही अतिक्रमण नसावे आणि शेत वन्य प्राण्यांच्या नैसर्गिक मार्गावर नसावा.
तार कुंपण अनुदान योजना पात्रता निकष
- अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असावा.
- शेतकरी जमीन कायदेशीर मालक किंवा भाडेतत्त्वावरील शेतकरी असावा.
- किमान ०.५ हेक्टर क्षेत्र असलेली शेती आवश्यक आहे.
- शेतीवर कोणतेही अतिक्रमण नसावे.
- शेत वन्य प्राण्यांच्या नैसर्गिक मार्गावर नसावे अथवा आवश्यक समितीची संमती मिळवावी लागते.
- गाव नमुना ७/१२ वर मालकी स्पष्ट असावी.
- ग्राम विकास समिती किंवा संयुक्त वन व्यवस्थापन समितीचे संमती पत्र सादर करावे लागते.
- काही प्रकरणांत पिकांचे नुकसान झाल्याचा पुरावा आवश्यक असू शकतो.
ही निकष पूर्ण करणारे शेतकरी तार कुंपण अनुदान योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
अर्ज कसा कराल?
- आपल्या पंचायत समितीकडे अर्ज सादर करा. किंवा महाडीबीटी (mahadbt.maharashtra.gov.in) पोर्टलवर online पद्धतीने करू शकता.
- अर्ज संवर्ग विकास अधिकारी (पंचायत समिती) यांच्याकडे द्या.
ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया
- महाडीबीटी (mahadbt.maharashtra.gov.in) पोर्टलवर लॉगिन करा.
- “कृषी विभाग” अंतर्गत ‘तार कुंपण अनुदान योजना’ निवडा व अर्ज फॉर्म भरा.
- आधार क्रमांक टाका → OTP द्वारे नोंदणी करा
- आवश्यक कागदपत्रे (सातबारा, आधार, बँक पासबुक, प्रमाणपत्रे, ग्रामपंचायतीचा दाखला, समिति संमतीपत्र) स्कॅन करून अपलोड करा.
- अर्ज सबमिट केल्यावर पोहोच पावती मिळवा. अर्ज क्रमांक लक्षात ठेवा
ऑफलाइन अर्ज प्रक्रिया
- जवळच्या पंचायत समिती किंवा तालुका कृषी विभागाच्या कार्यालयात भेट द्या.
- विहित नमुन्यातील अर्ज फॉर्म घ्या व बरोबरची कागदपत्रे जोडून संबंधित अधिकाऱ्यांना सादर करा.
- अर्ज स्वीकारल्यानंतर, लाभार्थीची निवड (काही ठिकाणी लॉटरी पद्धती) केली जाते आणि अनुदान मंजुरीचे प्रमाणपत्र मिळते.
आवश्यक कागदपत्रे
- सातबारा उतारा व गाव नमुना ८
- आधार कार्ड
- बँक पासबुक झेरॉक्स/IFSC कोड
- जातीचे प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- अन्य मालक असल्यास संमतीपत्र
- ग्रामपंचायतीचा दाखला
- वनपरिक्षेत्र अधिकाऱ्याचे प्रमाणपत्र
- समितीचे संमती पत्र (लागल्यास)
दोन्ही पद्धतीत शेतकऱ्यांनी सर्व कागदपत्रे नियमीत व वेळेत सादर करणे आवश्यक आहे. अधिक माहितीसाठी स्थानिक पंचायत समिती/कृषी कार्यालय किंवा महाडीबीटी पोर्टलवरील मार्गदर्शक सूचना वाचा.
महत्त्वाच्या सूचना
- या योजनेसाठी अर्ज करताना सर्व कागदपत्रे पूर्ण व स्पष्ट द्यावीत.
- योजना सुरू झाल्यानंतर वेळेत अर्ज करणे महत्त्वाचे आहे, कारण लॉटरी पद्धतीमुळे सर्वांना संधी मिळेलच असे नाही.
- अनुदान मंजूर झाल्यानंतर योग्य दर्जाचे साहित्य (काटेरी तार, खांब इ.) वापरणे बंधनकारक आहे. Tar Kumpan Yojana 2025
- अधिकृत माहिती व ताज्या अपडेटसाठी महाDBT पोर्टल किंवा तालुका कृषि कार्यालयाशी संपर्क साधावा. Tar Kumpan Yojana 2025
तार कुंपणाचे प्रकार Tar Kumpan Yojana 2025
- साधं तार कुंपण – कमी खर्चिक पण मूलभूत संरक्षण देणारे.
- वीजपुरवठा जोडलेलं तार कुंपण (Solar/Electric fencing) – प्राणी शिरण्याचा धोका कमी करणारे.
- काटेरी तार (Barbed Wire Fencing) – सर्वाधिक वापरले जाणारे.
- चेन लिंक कुंपण (Chain Link Fencing) – मजबूत आणि टिकाऊ
अर्ज प्रक्रियेत होणाऱ्या सामान्य चुका
- कागदपत्रे अपूर्ण किंवा अर्धवट जोडणे.
- चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती भरणे.
- सातबारा उतारा अद्ययावत नसणे.
- अर्ज वेळेवर न करणे किंवा उशिरा करणे.
- सामूहिक अर्ज करताना सर्व संबंधित व्यक्तींच्या सही न घेणे.
- अर्ज करताना ग्राम विकास समितीची किंवा वन व्यवस्थापन समितीची संमती न घेणे.
- अर्जासाठी आवश्यक विविध कागदपत्रांची चुकून कमतरता असणे.
अर्ज मंजूर झाल्यावर पुढील प्रक्रिया
- संबंधित कृषी अधिकारी शेताला साइट व्हिजिटवर जातात आणि शेताची मोजणी करतात.
- मोजणी व साइट तपासणी नंतर शेतकरी काम पूर्ण केल्याचे फोटो व पावती सादर करतो.
- पडताळणी नंतरच शासकीय अनुदान थेट शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात जमा होते.
- या प्रक्रियेमध्ये ग्रामपंचायती, तालुका कृषी अधिकारी आणि जिल्हा परिषद यांचाही सहभाग असतो.
मदत म्हणजे कोणाकडून आणि कशी मिळते?
- कृषी विभाग: योजनेचे नियोजन, मार्गदर्शन व अनुदान मंजुरीसाठी प्राथमिक संस्था.
- जिल्हा परिषद: स्थानिक स्तरावर योजनेची अंमलबजावणी व समन्वय.
- तालुका कृषी अधिकारी: अर्ज स्विकारणे, शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन व स्थल तपासणी.
- महाडीबीटी पोर्टल: ऑनलाईन अर्जांसाठी अधिकृत डिजिटल प्लॅटफॉर्म, जिथे अर्ज, कागदपत्रे अपलोड करता येतात आणि प्रक्रिया ऑनलाइन पाहता येते.
- सहकारी संस्था: अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांना अर्ज, माहिती व अर्ज प्रक्रियेत सहाय्य करतात; तसेच विविध योजना समजावून सांगून या प्रक्रियेत मदत करतात.
अर्ज करताना स्थानिक कृषी अधिकारी, पंचायत समिती किंवा सहकारी संस्थांकडून सल्ला घेणे, आवश्यक कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवणे आणि वेळेवर अर्ज करणे फार महत्त्वाचे आहे. यामुळे बारकाईने चुकांपासून बचाव होतो आणि योजनेचा लाभ सहजपणे मिळतो










Leave a Reply