Ravindra jadeja record रवींद्र जडेजा याने वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या पहिल्या कसोटीत भारतासाठी जी अष्टपैलू कामगिरी केली, त्यामुळे क्रिकेट जगतात नवा इतिहास रचला गेला आहे. अहमदाबाद येथील नरेंद्र मोदी स्टेडियमवर झालेल्या या सामन्यात भारताने एक डाव आणि १४० धावांनी दणदणीत विजय मिळवला. या विजयात जडेजाने केलेल्या शतकी खेळीमुळे आणि दुसऱ्या डावातील चार महत्त्वपूर्ण बळींमुळे त्याने तब्बल ६९ वर्षांपूर्वीचा जागतिक विक्रम मोडून काढला, ज्यामुळे तो जगातला पहिला खेळाडू ठरला आहे.
जडेजाने इंग्लंड मालिकेतील आपली उत्कृष्ट फलंदाजीचा फॉर्म कायम ठेवताना पहिल्या डावात १७६ चेंडूंमध्ये ६ चौकार आणि ५ षटकारांसह नाबाद १०४ धावांची मॅच-विनिंग खेळी केली. फलंदाजीतील या पराक्रमानंतर गोलंदाजीतही त्याने कमाल केली. पहिल्या डावात त्याला यश मिळाले नसले तरी, दुसऱ्या डावात त्याने १३ षटकांत केवळ ५४ धावा देत चार महत्त्वाचे बळी घेतले.
यजमानांनी एक डाव आणि १४० धावांनी विजय मिळवत शुक्रवारपासून (१० ऑक्टोबर) दिल्लीच्या अरुण जेटली स्टेडियमवर होणाऱ्या दुसऱ्या आणि अंतिम सामन्यापूर्वी मालिकेत १-० अशी आघाडी घेतली. या सामन्यात रवींद्र जडेजाने आपल्या उत्कृष्ट अष्टपैलू कामगिरीच्या जोरावर अनेक जागतिक विक्रम मोडीत काढले.
‘शतक आणि चार बळी’ या दुहेरी कामगिरीचे महत्त्व
कसोटी क्रिकेटमध्ये एकाच सामन्यात शतक झळकावणे आणि चार विकेट्स घेणे ही कामगिरी अत्यंत दुर्मिळ मानली जाते. कारण यासाठी खेळाडूला फलंदाजी आणि गोलंदाजी अशा दोन्ही विभागांत उत्कृष्ट सातत्य आणि कौशल्य दाखवावे लागते. या दुर्मिळ कामगिरीलाच जडेजाने आपले वैशिष्ट्य बनवले आहे.
२०२५ या कॅलेंडर वर्षात त्याने दुसऱ्यांदा हा पराक्रम केला. यापूर्वी त्याने २०२५ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध मँचेस्टर येथे झालेल्या कसोटीतही शतकी खेळीसह चार बळी घेतले होते. आतापर्यंत त्याने आपल्या कारकिर्दीत चौथ्यांदा हा डबल पूर्ण केला आहे. यासह, त्याने भारताकडून सर्वाधिक वेळा ही कामगिरी करणाऱ्या रविचंद्रन अश्विनची बरोबरी केली आहे. संपूर्ण जगात, केवळ इंग्लंडचा महान अष्टपैलू खेळाडू इयान बॉथमने (५ वेळा) ही कामगिरी जडेजापेक्षा जास्त वेळा केली आहे, ज्यामुळे जडेजा कसोटी इतिहासातील महान अष्टपैलू खेळाडूंच्या पंक्तीत जाऊन बसला आहे.
हे पण वाचा भारतीय क्रिकेटमध्ये मोठे बदल: देशांतर्गत सामन्यांसाठी नियम अधिक कडक
रवींद्र जडेजा – एकाच कसोटीत शतक + चार विकेट्सची कामगिरी
| प्रतिस्पर्धी | मैदान | वर्ष | वय |
| श्रीलंका | मोहाली | २०२२ | ३३ वर्षे, ८८ दिवस |
| इंग्लंड | राजकोट | २०२४ | ३५ वर्षे, ७१ दिवस |
| इंग्लंड | मँचेस्टर | २०२५ | ३६ वर्षे, २२९ दिवस |
| वेस्ट इंडिज | अहमदाबाद | २०२५ | ३६ वर्षे, ३०० दिवस |
रवींद्र जडेजा–३० वर्षांनंतरचा जागतिक विक्रम मोडला
रवींद्र जडेजाने जो ऐतिहासिक विक्रम मोडीत काढला, तो खास करून ३० वर्षांनंतर केलेल्या कामगिरीशी संबंधित आहे. जडेजाने आपल्या ३० व्या वाढदिवसानंतर चार वेळा ही दुहेरी कामगिरी केली आहे. यापूर्वी हा विक्रम भारताचे महान खेळाडू विनू मांकड यांच्या नावावर होता, ज्यांनी १९५६ मध्ये शेवटच्या वेळी ही कामगिरी करून तीन वेळा हा डबल पूर्ण केला होता. तब्बल ६९ वर्षांपासून अबाधित असलेला हा विक्रम जडेजाने मोडला.
एकंदरीत, १८ खेळाडूंनी ३० वर्षांनंतर एकदा तरी हा डबल पूर्ण केला आहे, परंतु फक्त पाच खेळाडूंनी तो एकदापेक्षा जास्त वेळा केला आहे. यात जडेजा (४ वेळा) सर्वाधिक यशस्वी ठरला आहे, त्यानंतर विनू मांकड (३ वेळा), तर गॅरी सोबर्स, पॉली उमरीगर आणि रविचंद्रन अश्विन यांनी प्रत्येकी २ वेळा ही कामगिरी केली आहे. ३० वर्षांच्या टप्प्यानंतर खेळाडूच्या शारीरिक आणि मानसिक क्षमतांची कसोटी लागते, अशा वेळी जडेजाने चार वेळा हा पराक्रम करून आपले सातत्य सिद्ध केले आहे.
Ravindra jadeja record –३० वर्षांचा झाल्यावर एकाच सामन्यात शतक आणि चार विकेट्स घेणारे खेळाडू
| खेळाडू | वेळा | वर्षे |
| रवींद्र जडेजा | ४ | २०२२, २०२४, २०२५, २०२५ |
| विनू मांकड | ३ | १९४८, १९५२, १९५६ |
| गॅरी सोबर्स | २ | १९६६, १९७२ |
| पॉली उमरीगर | २ | १९६०, १९६२ |
| रविचंद्रन अश्विन | २ | २०२१, २०२२ |
एका वर्षात दोन वेळा दुहेरी कामगिरीचा विक्रम
जडेजा केवळ ३० वर्षांनंतर सर्वाधिक वेळा दुहेरी कामगिरी करणारा खेळाडू ठरला नाही, तर एकाच कॅलेंडर वर्षात दोनदा हा पराक्रम करणारा सर्वात वयस्कर खेळाडूही तो ठरला आहे. त्याने हा डबल २०२५ मध्ये दुसऱ्यांदा ३९ वर्षे आणि ३०० दिवसांचा असताना पूर्ण केला.
याआधी हा विक्रम पाकिस्तानच्या मुश्ताक मोहम्मद यांच्या नावावर होता, ज्यांनी १९७३ मध्ये वयाच्या २९ व्या वर्षी ही कामगिरी केली होती. जडेजाने ५२ वर्षांचा हा विक्रम मोडला आणि ३० वर्षांचा झाल्यानंतर एकाच वर्षात दोनदा हा पराक्रम करणारा तो जगातील पहिला क्रिकेटपटू ठरला. एकंदरीत, कसोटी सामन्यात एकाच वर्षात दोनदा हा डबल पूर्ण करणारा तो केवळ चौथा खेळाडू आहे आणि २१ व्या शतकातील पहिला खेळाडू आहे.
एका वर्षात दोनदा शतक आणि चार विकेट्स घेणाऱ्या खेळाडूंचे वय
| खेळाडू | वर्ष | पहिल्या सामन्यातील वय | दुसऱ्या सामन्यातील वय |
| इयान बॉथम | १९७८ | २२ वर्षे, ९२ दिवस | २२ वर्षे, ९०३ दिवस |
| सर गारफिल्ड सोबर्स | १९६२ | २५ वर्षे, २२२ दिवस | २५ वर्षे, २५९ दिवस |
| मुश्ताक मोहम्मद | १९७३ | २९ वर्षे, ७७ दिवस | २९ वर्षे, ११४ दिवस |
| रवींद्र जडेजा | २०२५ | ३६ वर्षे, २२९ दिवस | ३९ वर्षे, ३०० दिवस |
रवींद्र जडेजा आता कसोटी क्रिकेटच्या इतिहासातील सर्वात महान अष्टपैलू खेळाडूंच्या पंक्तीत उभा आहे. तो लवकरच एक आणखी मोठा टप्पा गाठणार आहे. कसोटीत ४००० धावा आणि ३०० बळी पूर्ण करणारा तो इतिहासातील केवळ चौथा खेळाडू ठरणार आहे. सध्या तो या दुर्मिळ ‘एलिट क्लब’मध्ये सामील होण्यासाठी फक्त १० धावांनी कमी आहे. यापूर्वी भारताचा कपिल देव, इंग्लंडचा इयान बॉथम आणि न्यूझीलंडचा डॅनियल व्हिटोरी यांनीच ही महत्त्वपूर्ण कामगिरी केली आहे. जडेजाने ३६ व्या वर्षीही आपली जबरदस्त फिटनेस आणि कौशल्य दाखवून, क्रिकेट विश्वात आपले नाव सुवर्णाक्षरांनी कोरले आहे.
Leave a Reply