CBSE CTET 2026 : मोठी अपडेट! केंद्रीय शिक्षक बनण्यासाठी अर्ज प्रक्रिया 27 नोव्हेंबर 2025 पासून सुरू !

CBSE CTET 2026  केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (CBSE) केंद्रीय शिक्षक पात्रता परीक्षा म्हणजेच CTET फेब्रुवारी 2026 ची अधिकृत अधिसूचना जाहीर केली असून, देशभरातील शिक्षक बनण्याची इच्छा असलेल्या लाखो विद्यार्थ्यांच्या दृष्टीने हा अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. दरवर्षी दोन वेळा आयोजित केली जाणारी CTET परीक्षा शिक्षक भरती प्रक्रियेत प्रथम पायरी म्हणून ओळखली जाते. सरकारी, अर्धसरकारी तसेच अनेक नामांकित खाजगी शाळांमध्ये शिक्षक म्हणून नियुक्तीसाठी CTET उत्तीर्ण असणे आवश्यक असल्याने या परीक्षेकडे विद्यार्थ्यांचा कल वाढत आहे.

अर्ज प्रक्रिया सुरू : 27 नोव्हेंबर 2025

CBSE ने प्रसिद्ध केलेल्या अधिसूचनेनुसार, CTET फेब्रुवारी 2026 साठी ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया 27 नोव्हेंबर 2025 पासून सुरू झाली आहे. उमेदवारांनी अर्ज करण्यासाठी अधिकृत संकेतस्थळ ctet.nic.in ला भेट देऊन नोंदणी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ऑनलाइन पद्धतीमुळे प्रक्रिया सोपी झाली असली तरी, अर्ज करताना कागदपत्रांचे योग्य स्वरूप, फोटोंचा आकार आणि डिजिटल सहीची गुणवत्ता याकडे विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. चुकीचा फॉर्म भरल्यास अर्ज फेटाळला जाण्याची शक्यता वाढते.

अर्ज करण्याची अंतिम तारीख — 18 डिसेंबर 2025

CTET साठी अर्ज 18 डिसेंबर 2025 पर्यंत स्वीकारले जाणार आहेत. उमेदवारांनी अंतिम तारखेपर्यंतच नव्हे तर शक्यतो लवकर अर्ज करावा, ज्यामुळे तांत्रिक अडचणी किंवा नेटवर्क समस्यांमुळे होणारी अडथळे टाळता येतात. अनेक उमेदवार अंतिम दिवशी लॉग इन करताना सर्व्हर स्लो होण्याची समस्या अनुभवतात. त्यामुळे CBSE नेही शक्यतो अर्ज लवकर करण्याचे आवाहन केले आहे.

CBSE CTET 2026 परीक्षा दिनांक — 8 फेब्रुवारी 2026

CBSEच्या वेळापत्रकानुसार, CTET फेब्रुवारी 2026 परीक्षा 8 फेब्रुवारी 2026 रोजी आयोजित केली जाणार आहे. देशभरातील 132 परीक्षा केंद्रांवर ही परीक्षा घेण्यात येईल. परीक्षेची रचना पुढीलप्रमाणे असेल :

पेपर 1 (इयत्ता I ते V शिक्षक)

• वेळ : सकाळी 9:30 ते दुपारी 12:00
• एकूण प्रश्न : 150
• कालावधी : 2 तास 30 मिनिटे

पेपर 2 (इयत्ता VI ते VIII शिक्षक)

• वेळ : दुपारी 2:30 ते संध्याकाळी 5:00
• एकूण प्रश्न : 150
• कालावधी : 2 तास 30 मिनिटे

दोन्ही पेपर वस्तुनिष्ठ प्रकारचे असून प्रत्येक प्रश्नाला 1 गुण मिळतो. विशेष बाब म्हणजे CTET मध्ये निगेटिव्ह मार्किंग नाही, त्यामुळे विद्यार्थ्यांना योग्य रणनीतीने सर्व प्रश्न सोडवण्याची संधी मिळते.

CBSE CTET परीक्षेचे विषयवार स्वरूप

पेपर I (इयत्ता I ते V)

1. बाल विकास व अध्यापनशास्त्र (Child Development and Pedagogy)
2. भाषा I (Language I)
3. भाषा II (Language II)
4. गणित (Mathematics)
5. पर्यावरण अभ्यास (Environmental Studies)

पेपर II (इयत्ता VI ते VIII)

1. बाल विकास व अध्यापनशास्त्र
2. भाषा I
3. भाषा II
4. गणित आणि विज्ञान (Maths & Science) किंवा
5. सामाजिक अभ्यास (Social Studies)

या रचनेत विद्यार्थी स्वतःच्या शाखेनुसार विषय निवडू शकतात. विज्ञान शाखेतील विद्यार्थी ‘गणित आणि विज्ञान’ निवडतात, तर कला शाखेतील विद्यार्थी ‘सामाजिक अभ्यास’ निवडू शकतात.

SAIL Recruitment 2025: सरकारी नोकरीची सुवर्णसंधी! ‘सेल’मध्ये 124 जागांसाठी भरती!  

CTET 2025 – पात्रता निकष (Eligibility Criteria)

पेपर I (इयत्ता I ते V साठी)

• उमेदवारांकडे दोन वर्षांचा D.El.Ed (Diploma in Elementary Education) असावा किंवा
• उमेदवार D.El.Ed च्या अंतिम वर्षात असू शकतात

पेपर II (इयत्ता VI ते VIII साठी)

• Bachelor Degree + B.Ed (2 वर्षे) किंवा
• चार वर्षांची एकात्मिक B.A. B.Ed / B.Sc. B.Ed पदवी
• पात्रतेसाठी किमान गुणांचे निकष (सामान्यत: 50% किंवा 45% राखीव गटानुसार) लागू

वयोमर्यादा

• CTET साठी कोणतीही वयोमर्यादा नाही, त्यामुळे इच्छुक उमेदवार कोणत्याही वयात परीक्षा देऊ शकतात.

CBSE CTET अर्ज शुल्क (Application Fee) — 2025

शुल्क फक्त ऑनलाइन मोडमध्ये स्वीकारले जातात.

CTET 2025 — अर्ज कसा करावा?

CBSE ने अर्ज प्रक्रिया सुलभ केली आहे. अर्ज करताना खालील पद्धत वापरावी:

1. ctet.nic.in संकेतस्थळ उघडा
2. “Apply for CTET 2025” लिंकवर क्लिक करा
3. नोंदणी करून वैयक्तिक माहिती व शैक्षणिक तपशील भरा
4. परीक्षा केंद्र, पेपर (I/II/दोन्ही) व भाषा निवडा
5. नियमांनुसार फोटो व स्वाक्षरी अपलोड करा
6. अर्ज तपासून सबमिट करा
7. शुल्क भरा
8. पुष्टीकरण पृष्ठ डाउनलोड करून प्रिंट काढा

CBSE ची महत्त्वाची सूचना : चुका टाळा

CBSE ने अर्ज प्रक्रियेत सर्वसाधारणपणे होणाऱ्या चुका लक्षात घेऊन काही विशेष सूचना दिल्या आहेत:

• फोटो व सही योग्य पिक्सेल आकारात अपलोड करणे
• अर्ज मोबाईलवरून न भरता, संगणकावरून भरणे
• ईमेल आणि मोबाईल क्रमांक सक्रिय ठेवणे
• पेमेंट यशस्वी न झाल्यास पुन्हा प्रयत्न करणे
• Correction Window उपलब्ध झाल्यानंतर सर्व तपशील नीट तपासणे

परीक्षार्थ्यांमध्ये उत्सुकता आणि ताण

अधिसूचना जाहीर होताच महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांमध्ये CTET विद्यार्थ्यांमध्ये प्रचंड उत्सुकता दिसून आली आहे. स्पर्धा वर्षागणिक वाढत असल्यामुळे विद्यार्थ्यांची तयारीही अधिक काटेकोर झाली आहे.

पुण्यातील शिक्षक प्रशिक्षण संस्थेच्या संचालिका प्रा. अनघा कुलकर्णी सांगतात :
“फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यात परीक्षा असल्याने विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी पुरेशी वेळ मिळत आहे. पण प्रश्नपत्रिका संकल्पनाधारित असल्याने फक्त पाठांतराने यश मिळत नाही.”

मुंबईतील CTET विद्यार्थी रोहन पाटील म्हणतो :
“ऑनलाइन मॉक टेस्टमुळे माझा आत्मविश्वास वाढला आहे. पण भाषा विभागात जास्त सराव गरजेचा आहे.”

महत्त्व वाढले — NEP 2020 चा परिणाम

राष्ट्रीय शिक्षण धोरण 2020 नुसार शिक्षक प्रशिक्षणाची गुणवत्ता वाढवण्यावर भर दिला जात आहे. त्यामुळे CTET उत्तीर्ण असणाऱ्या शिक्षकांची मागणी वाढत आहे. केंद्रीय शाळा, नवोदय विद्यालय, राज्यातील अनुदानित शाळा यांमध्ये CTET अनिवार्य करण्यात आले आहे.

मागील काही परीक्षांमध्ये फक्त 6% ते 18% इतकेच उमेदवार उत्तीर्ण झाले असल्यामुळे परीक्षा कठीण मानली जाते. अनेक तज्ञांच्या मते, भाषा आणि बालविकास या विभागात गुण मिळवणे सर्वाधिक सोपे असून योग्य तयारी केल्यास उत्तीर्णता निश्चितच साध्य करता येते.

विद्यार्थ्यांसाठी अभ्यास टिप्स (Expert Study Tips)

• NCERT पुस्तके सर्व विषयांसाठी सर्वोत्तम
• मागील वर्षांचे प्रश्न सोडवणे
• मॉक टेस्टद्वारे वेग व अचूकता वाढवणे
• बालविकासातील मानसशास्त्रीय संकल्पना नीट समजून घेणे
• भाषा 1 आणि भाषा 2 मध्ये वाचन व आकलनावर भर देणे

CTET फेब्रुवारी 2026 ही परीक्षा शिक्षक बनण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल आहे. अर्ज प्रक्रिया सोपी असली तरी योग्य तयारी, सविस्तर अभ्यास, आणि वेळेचे नियोजन ही यशाची गुरुकिल्ली आहे. वाढत्या स्पर्धेच्या काळात CTET उत्तीर्ण होणे म्हणजे शिक्षक म्हणून भक्कम भविष्याची हमी आहे. CBSE ने वेळापत्रक स्पष्ट केले असल्यामुळे विद्यार्थ्यांना आता नियोजनबद्ध अभ्यास करण्याची सुवर्णसंधी आहे.