शेअर बाजार , सोने चांदी यांच्या किमतीवर आणि गुंतवणूक या संबंधाने सर्वांचं लक्ष असतं त्याच बरोबर मागच्या दहा-बारा वर्षांमध्ये जो बिटकॉइन मी धुमाकूळ घातला आहे. आणि कोट्यावधीत भाव एका एका BITCONचे जात आहेत तसेच इतर शेअर प्रमाणेच क्रिप्टो करेंसी ची सुद्धा भारतामध्ये मोठ्या प्रमाणावरती खरेदी विक्री होते. भारताची एक आघाडीची क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज CoinDCX सध्या एका मोठ्या सायबर हल्ल्यातून जात आहे. कंपनीने जाहीर केले आहे की, त्यांच्या एका आंतरिक ऑपरेशनल वॉलेटवर अनधिकृत प्रवेश झाला असून सुमारे $44.2 मिलियन (सुमारे ₹370 कोटी रुपये) चोरी गेले आहेत. हा सर्व प्रकार शुक्रवार दिनांक 18 जुलै 2025 रोजी घडला असल्याचे बोलले जात आहे.
काय घडले?
सायबर तज्ज्ञांनी केलेल्या विश्लेषण व तपास तपासातून उघड झाले की, हे वॉलेट केवळ लिक्विडिटी प्रोव्हायडिंग (तरलता पुरवण्यासाठी) वापरले जात होते आणि ग्राहकांचे निधी या वॉलेटमध्ये नव्हता. काही सायबर सुरक्षा विश्लेषकांनी या सायबर हल्ल्यातून होत असलेल्या क्रिप्टो करेंसी च्या ट्रान्सफरला आधीच पकडले आणि CoinDCX ला सतर्क केले.
●CoinDCX ला झालेले नुकसान आणि त्यावर केलेले प्रतिबंधात्मक उपाय
CoinDCX ने त्वरित पावले उचलून संबंधित वॉलेट अलिप्त (isolated) केले आणि Web3 व्यापार सुविधा तात्पुरत्या स्थगित केल्या आहेत.परंतु, कंपनीने स्पष्ट केले की:वापरकर्त्यांचे सर्व निधी सुरक्षित आहेतकोल्ड वॉलेटमध्ये ठेवलेले ग्राहक निधी पूर्णपणे सुरक्षित राहिले आहेतस्पॉट ट्रेडिंग व INR पैसे काढणे सुरूच राहील असेही स्पष्ट करण्यात आलेला आहे.CoinDCX संस्थापक सुमित गुप्ता आणि नीरज खंडेलवाल यांनी,कंपनीने सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांना तपासासाठी नेमले आहे.संबंधित भागीदार एक्सचेंजबरोबर समन्वय साधून चोरी गेलेल्या निधीचा मागोवा घेण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत असं बाजू मांडताना स्पष्ट केलेला असून ग्राहकांना दिलासा देण्याचे काम केलेल आहे.सोबतच ज्यांचं नुकसान झालेला आहे त्यांचं CoinDCX स्वतःच्या खजिन्यातून या नुकसानीची भरपाई करणार आहे.लवकरच कंपनी एक बग बाऊंटी प्रोग्रॅम सुरू करणार आहे, ज्यामुळे अशा घटना पुन्हा घडू नयेत. असं यावेळी बोलताना स्पष्ट केलं.
“आमच्यावर झालेला हल्ला ही अत्यंत दुर्दैवी घटना आहे. मात्र, ग्राहकांचा निधी पूर्णपणे सुरक्षित आहे आणि आमचा पूर्ण प्रयत्न आहे की हे नुकसान सावरता येईल,” – सुमित गुप्ता, CoinDCX CEO
सोबतच ज्यांचं नुकसान झालेला आहे त्यांचं CoinDCX स्वतःच्या खजिन्यातून या नुकसानीची भरपाई करणार आहे.लवकरच कंपनी एक बग बाऊंटी प्रोग्रॅम सुरू करणार आहे, ज्यामुळे अशा घटना पुन्हा घडू नयेत. असं यावेळी बोलताना स्पष्ट केलं.CoinDCX वरील हल्ला ही क्रिप्टो इंडस्ट्रीसमोरील एक मोठी आव्हानात्मक घटना आहे, पण त्यांनी ग्राहकांच्या निधीचे संरक्षण करून योग्य पावले उचलली आहेत. ग्राहकांनी शांत राहून कोणतीही घाईने कृती करू नये. सुरक्षा वाढवण्यासाठी 2FA वापरणे, मजबूत पासवर्ड ठेवणे आणि अधिकृत घोषणांवर विश्वास ठेवावा असे आवाहन केलं आहे.
नजीकच्या काळातील क्रिप्टो एक्सचेंज वरील हल्ले
गेल्या महिन्यात पासून हॅकर्सनी क्रिप्टो एक्सचेंज ला मोठ्या प्रमाणावर ती लक्ष करायला सुरुवात झाली आहे मागील एक ते दीड महिन्यामध्ये बिटकॉइन व इतर तत्सम क्रिप्टो करेंसी यांच्यामध्ये होत असलेल्या वाढीच्या पार्श्वभूमीवर हे हल्ले होत असल्याने जगभरातील विविध क्रिप्टो एक्सचेंज जाळ्यात अडकलेले असल्याचे दिसून येते.
Nobitex (इराण)
हॅक दिनांक: 18 जून
नुकसान: $100 दशलक्ष (सुमारे ₹830 कोटी)
हल्ल्याचे कारण: राजकीय हेतूने प्रेरित सायबरहल्लाहल्लेखोर: “गोंजेश्के दारांडे” नावाचा प्रो-इस्त्रायली हॅकर
गटपरिणाम: केवळ निधी चोरी न करता, एक्सचेंजचा स्त्रोत कोड (source code) सार्वजनिक केला, ज्यामुळे वापरकर्त्यांच्या गोपनीयतेवर धोका निर्माण झाला.
GMX V1 (Arbitrum ब्लॉकचेनवरील परपेच्युअल एक्सचेंज)
हॅक दिनांक: 9 जुलै
नुकसान: $40 दशलक्ष
परिणाम: हॅकरने काही दिवसांनी पूर्ण निधी परत केला
कारण: GMX कडून $5 दशलक्ष ची व्हाईट हॅट बाऊंटी स्वीकारल्यावर निधी परत करण्यात आला.
Arcadia Finance (DeFi प्लॅटफॉर्म)
हॅक दिनांक: 16 जुलै (मंगळवार)
नुकसान: $3.5 दशलक्ष
हल्ल्याचा प्रकार: स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट एक्सप्लॉइट
परिणाम: प्लॅटफॉर्मवरील क्रिप्टो संपत्तीमध्ये मोठी चोरी झाली, जी पूर्णपणे थेट कोडच्या कमतरतेमुळे घडली.
Nobitex (इराण) $100 दशलक्ष राजकीय प्रेरित हॅक Source Code लीक झालाGMX V1 (Arbitrum) $40 दशलक्ष कोडमधील त्रुटीचा वापर निधी परत मिळाला ($5M बाऊंटीवर)Arcadia Finance $3.5 दशलक्ष स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट चूक DeFi मध्ये सुरक्षेची गरज अधोरेखित करण्यात आली आहे एकूण या सर्व घटनांकडे बघितलं तर जगभरात विविध ठिकाणी सुरू असलेल्या युद्धाचा भाग म्हणून देखील या सायबर हल्ल्यांकडे पाहिलं जात. या सर्व गोष्टीत आणि घडामोडीत हॅकर्स आपले हात धुवून घेत आहेत हेही तेवढेच खर आहे.
