e-aadhaar-app नवीन ई-आधार ॲप: आता आधार माहिती मोबाईलवरूनच बदलता येणार – जाणून घ्या कसे

e-aadhaar-app भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI) 2025 च्या अखेरीस QR कोड-सक्षम ई-आधार प्रणाली देशभरात सुरू करणार आहे. या उपक्रमामुळे आधारधारकांना डिजिटल पद्धतीने ओळख सत्यापित करता येईल, ज्यामुळे आधार कार्डच्या छायाप्रती बाळगण्याची किंवा सादर करण्याची गरज संपुष्टात येईल.

 ई–आधार ॲप: डिजिटल ओळख पडताळणी प्रक्रिया

UIDAI चे CEO भुवनेश कुमार यांनी सांगितले की सध्या वापरात असलेल्या एक लाख आधार पडताळणी उपकरणांपैकी सुमारे 2,000 उपकरणे QR-आधारित प्रणालीसाठी अद्ययावत करण्यात आली आहेत. एकदा ही प्रणाली पूर्णपणे लागू झाल्यावर, QR स्कॅनद्वारे ओळख पडताळणी करता येईल, ज्यामुळे व्यक्ती आणि सेवा पुरवठादार दोघांसाठी प्रक्रिया सुलभ होईल.

 अपडेटेड आधार ॲप

QR प्रणालीसह UIDAI एक नवीन आधार मोबाईल अ‍ॅप देखील सुरू करणार आहे. या अ‍ॅपद्वारे वापरकर्ते आपले नाव, पत्ता, जन्मतारीख यासारखी वैयक्तिक माहिती थेट मोबाईलवरून बदलू शकतील. यामुळे नोंदणी केंद्रांमध्ये प्रत्यक्ष भेटींची गरज कमी होईल.

रोलआउट वेळापत्रक आणि बदल

नोव्हेंबर 2025 पासून, फक्त बायोमेट्रिक पडताळणीसाठी (फिंगरप्रिंट आणि आयरिस स्कॅन) नोंदणी केंद्रांना भेट देणे आवश्यक असेल. इतर सर्व अपडेट्स मोबाईल ॲपद्वारे डिजिटल पद्धतीने करता येतील, ज्यामुळे प्रक्रिया कागदविरहित आणि अधिक सोयीस्कर होईल.

हे पण वाचा ITR अलर्ट! तुमचा रिटर्न भरण्यापूर्वी AIS मधील चुका या आयकर विभागाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार सहज दुरुस्त करा

1ऑगस्ट 2025 पासून नवीन UPI नियम: Paytm, PhonePe, GPay, BHIM वापरणाऱ्यांनी हे नक्की जाणून घ्या

ही प्रणाली सरकारी डेटाबेसमधून प्रमाणित माहिती थेट घेईल, जसे की:

*जन्म प्रमाणपत्र

*पॅन कार्ड

*पासपोर्ट

*ड्रायव्हिंग लायसन्स

*सार्वजनिक वितरण प्रणालीतील रेशन कार्ड

*MNREGA नोंदी

*आणि पत्ता पडताळणीसाठी विजेच्या बिलाची नोंद

UIDAI चे उद्दिष्ट म्हणजे ओळख फसवणूक कमी करणे आणि एक अब्जहून अधिक आधारधारकांसाठी सुरक्षित आणि सुलभ ओळख पडताळणी सुनिश्चित करणे. QR कोड पडताळणी पद्धत सध्या उप-नोंदणी कार्यालये आणि हॉटेल उद्योगात चाचणीसाठी वापरली जात आहे.

गोपनीयतेचे संरक्षण

ही प्रणाली वापरकर्त्याच्या स्पष्ट संमतीशिवाय कोणतीही वैयक्तिक माहिती शेअर करणार नाही, याची खात्री करेल.

 मुलांचे बायोमेट्रिक अपडेट्स

UIDAI CBSE सारख्या शैक्षणिक मंडळांशी समन्वय साधून शाळांमध्ये बायोमेट्रिक नोंदणी मोहिमा राबवत आहे. या मोहिमांचा उद्देश म्हणजे ५ ते ७ वर्षे आणि १५ ते १७ वर्षे वयोगटातील मुलांसाठी अनिवार्य बायोमेट्रिक अपडेट्स सुनिश्चित करणे, जेणेकरून त्यांचे आधार तपशील अद्ययावत राहतील.

e-aadhaar-app नवीन ई-आधार अॅपद्वारे मिळणाऱ्या मुख्य सुविधा

• QR कोड ओळख पडताळणी: वापरकर्त्याची ओळख अॅपमधील QR कोड स्कॅन करून तत्काळ आणि डिजिटल पद्धतीने पडताळता येईल. फोटोकॉपी तसेच हार्डकॉपीची गरज संपुष्टात.
• मोबाईलवरून डेटा अपडेट: नाव, पत्ता, DOB, मोबाइल नंबर यांसारखी माहिती अॅपवरून रियल-टाइममध्ये अपडेट करता येईल. यासाठी आधार केंद्रावर प्रत्यक्ष जाण्याची गरज उरत नाही (फिंगरप्रिंट/आयरिस सोडून).
• सरकारी डेटाबेसद्वारे पडताळणी: जन्म प्रमाणपत्र, पॅन, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स, रेशन कार्ड, MNREGA नोंदी, आणि आता विजेच्या बिलाची नोंद थेट सरकारकडून डेटा वेरिफाय करेल, त्यामुळे बनावट कागदपत्रप्रश्नही कमी होतील.
• गोपनीयता आणि डेटा कंट्रोल: वापरकर्त्याच्या स्पष्ट संमतीशिवाय कोणतीही वैयक्तिक माहिती शेअर केली जाणार नाही आणि QR कोड शेअर करताना किती माहिती शेअर करायची, यावर वापरकर्त्याचा नियंत्रण.
• पुर्ण डिजिटल व पेपरलेस प्रक्रिया: फिजिकल डॉक्युमेंट व फोटोकाॅपी घेऊन जाण्याची गरज नाही, सर्व प्रक्रिया मोबाईल व QR कोडवर.
• QR कोड कोणत्या ठिकाणी वापरू शकता: हॉटेल चेक-इन, रियल इस्टेट व्यवहार, सरकारी कार्यालयात, किंवा इतर सेवांसाठी ओळख पडताळणीसाठी.
• बायोमेट्रिक अपडेट्स (मुलांसाठी): ५–७ व १५–१७ वयातील मुलांची शाळांमधून बायोमेट्रिक खास मोहिमा. या साठी CBSEसह समन्वय.
• डिजिटल समावेशाची काळजी: डिजिटल साक्षरता नसणाऱ्यांसाठी केंद्र आणि ऑफलाइन माध्यम उपलब्ध राहतील.

रोलआउट आणि अॅप लाँच वेळापत्रक:

• नोव्हेंबर 2025 पासून नवीन अॅप आणि QR प्रणाली पूर्णपणे लागू होईल.
• फक्त बायोमेट्रिक अपडेटसाठी केंद्रावर जावे लागेल; उर्वरित सर्व अपडेशन घरबसल्या मोबाईलवरून.

सुरक्षितता उपाय

• प्रत्येक पडताळणी/डेटा शेअरिंगसाठी वापरकर्त्याची संमती अनिवार्य.
• QR कोडवर आधारित वेरिफिकेशनमुळे फसवणूक व बनावट कागदपत्रांचा धोका कमी.

Graphic/Infographic साठी (सूचना):

• क्रमवारीत दाखवा: (१) आपल्या मोबाईलवर अॅप ओपन करा → (२) माहिती अपडेट करा → (३) सरकारी डेटाबेस/QR कोडने पडताळणी → (४) अपडेट पूर्ण.
• त्यामध्ये कोणती माहिती अपडेट करता येईल/कोठे QR कोड वापरू शकता/काय लाभ/गोपनीयता व सुरक्षितता यांचे सद्य स्टेटस आणि नवीन यंत्रणेचे फायदे हे टप्प्याटप्प्याने समाविष्ट करा.

अधिक माहिती साठी भेट द्या :- myAadhaar – Unique Identification Authority of India | Government of India