Pan Card For Minor :तुमच्या मुलासाठी पॅन कार्ड काढण्याचा विचार करत आहात? हा एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि दूरदृष्टीचा निर्णय आहे. आजच्या काळात, पॅन (कायम खाते क्रमांक) कार्ड फक्त मोठ्यांसाठीच नाही, तर लहान मुलांसाठीही एक आवश्यक कागदपत्र बनले आहे. बरेच लोक पॅन कार्ड फक्त १८ वर्षांवरील व्यक्तींसाठीच असते असे समजतात, पण हे खरे नाही. भारतीय आयकर कायद्याच्या कलम १६० नुसार, अल्पवयीन मुलांनाही ‘मायनर पॅन कार्ड’ मिळू शकते. हे कार्ड त्यांच्या नावावर असले तरी, मूल १८ वर्षांचे होईपर्यंत त्यांचे पालक किंवा कायदेशीर पालक ते वापरू शकतात.
Table of Contents
आपल्या मुलासाठी पॅन कार्ड मिळवणे म्हणजे त्यांच्या आर्थिक भविष्याची पायाभरणी करण्यासारखे आहे. बँक खाते उघडण्यापासून ते गुंतवणुकीपर्यंत अनेक महत्त्वाच्या कामांसाठी हे कार्ड खूप उपयोगी पडते.
मुलांसाठी पॅन कार्ड का आवश्यक आहे?
आजच्या आर्थिकदृष्ट्या जोडलेल्या जगात, पॅन कार्ड म्हणजे फक्त मोठ्यांसाठी असलेले दस्तऐवज नाही. हे तुमच्या मुलाच्या आर्थिक भविष्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकते. बरेच लोक समजतात की पॅन कार्ड फक्त १८ वर्षांवरील व्यक्तींनाच लागू होते, पण भारतीय आयकर कायद्याच्या कलम १६० नुसार, अल्पवयीन मुलांनाही पॅन कार्ड मिळू शकते, आणि ते आयुष्यभर वैध असते.
मायनर पॅन कार्डचे फायदे
लहान मुलांसाठी पॅन कार्ड असण्याचे अनेक फायदे आहेत, जे पालक म्हणून तुम्हाला आर्थिक नियोजन करताना मदत करतात:
1.गुंतवणुकीसाठी
तुम्ही तुमच्या मुलाच्या नावावर PPF, सुकन्या समृद्धी योजना, म्युच्युअल फंड्स, किंवा शेअर्स मध्ये गुंतवणूक करू इच्छित असाल, तर पॅन कार्ड अनिवार्य आहे. हे तुमच्या मुलाच्या शिक्षण, विवाह किंवा इतर दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी आर्थिक नियोजन सुलभ करते.
2.बँक खाते उघडण्यासाठी
अनेक बँका आता अल्पवयीन मुलांसाठी खाते उघडताना पॅन कार्ड मागतात. हे केवळ KYC प्रक्रियेसाठीच नाही, तर भविष्यातील मोठ्या व्यवहारांसाठीही उपयुक्त ठरते.
3.नॉमिनी म्हणून नेमण्यासाठी
तुम्ही तुमच्या विमा पॉलिसी, वसीयत किंवा मालमत्तेत मुलाला नॉमिनी म्हणून नेमू इच्छित असाल, तर पॅन कार्ड आवश्यक आहे. यामुळे भविष्यात मालमत्तेचा हस्तांतरण अधिक सोपा आणि कायदेशीरदृष्ट्या सुरक्षित होतो.
4.आयकर रिटर्न भरण्यासाठी
सामान्यतः अल्पवयीन मुलांचे उत्पन्न पालकांच्या उत्पन्नात समाविष्ट केले जाते. पण जर मुलाला त्यांच्या विशेष कौशल्यामुळे (उदा. अभिनय, खेळ, कला) उत्पन्न मिळत असेल आणि ते करमुक्त मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर त्यांना स्वतःचा ITR भरावा लागतो — आणि त्यासाठी पॅन कार्ड अनिवार्य आहे.
5.शिष्यवृत्ती आणि शैक्षणिक लाभांसाठी
काही शिष्यवृत्ती किंवा शासकीय योजनांमध्ये पॅन कार्ड आवश्यक असते, विशेषतः निधी हस्तांतरणासाठी.
1ऑगस्ट 2025 पासून नवीन UPI नियम: Paytm, PhonePe, GPay, BHIM वापरणाऱ्यांनी हे नक्की जाणून घ्या
पॅन कार्डसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया :Step-By-Step Guide
ही प्रक्रिया खूप सोपी आहे आणि तुम्ही ती ऑनलाइन करू शकता. यासाठी NSDL किंवा UTIITSL या सरकारी वेबसाइट्स वापरल्या जातात.
- वेबसाइटला भेट द्या: NSDL च्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन “Online PAN Application” म्हणजेच ‘ऑनलाइन पॅन ॲप्लिकेशन’ निवडा. अधिकृत पॅन अर्ज पोर्टल्स
- UTIITSL (UTI Infrastructure Technology And Services Limited): पॅन सेवांसाठी हे दुसरे मोठे, सरकार-अधिकृत पोर्टल आहे.
- अर्जाचा प्रकार निवडा: ‘नवीन पॅन – भारतीय नागरिक (फॉर्म 49A)’ निवडा आणि ‘वैयक्तिक’ (Individual) हा पर्याय निवडा.
- माहिती भरा: मुलाचे नाव, जन्मतारीख आणि पालकांचे संपर्क तपशील (फोन नंबर, ईमेल) भरा. सर्व संदेश आणि अपडेट्स पालकांच्या क्रमांकावर येतात.
- टोकन नंबर मिळवा: माहिती भरल्यावर तुम्हाला एक टोकन नंबर मिळेल. तो जपून ठेवा, जेणेकरून नंतर कधीही अर्ज पूर्ण करता येईल.
- कागदपत्र सादर करण्याची पद्धत: तुम्हाला दोन पर्याय मिळतात:
- डिजिटल पद्धतीने (e-KYC): हा सर्वात सोपा आणि जलद मार्ग आहे. e-KYC आणि e-Sign (डिजिटल) यात आधार-आधारित OTP वापरला जातो. कोणतीही कागदपत्रे पोस्टाने पाठवायची गरज नाही.
- प्रत्यक्ष कागदपत्रे पाठवून: यात तुम्हाला अर्जाची प्रत काढून त्यावर फोटो आणि स्वाक्षरी करून ती पोस्टाने पाठवावी लागते.
- फॉर्म पूर्ण करा: मुलाचे आधार कार्ड (e-KYC साठी) आणि पालकांचे पॅन कार्ड तसेच इतर आवश्यक माहिती भरा.
- शुल्क भरा: अर्ज करण्यासाठी लागणारे शुल्क (सध्या सुमारे १०७ रुपये) ऑनलाइन भरा.
- अर्ज सादर करा: सर्व माहिती पुन्हा तपासून अर्ज सादर करा. तुम्हाला एक पोचपावती क्रमांक मिळेल, ज्यामुळे तुम्ही अर्जाची स्थिती तपासू शकता. सहसा १५ दिवसांत पॅन कार्ड तुमच्या पत्त्यावर येते.
अधिकृत पॅन अर्ज पोर्टल्स
- NSDL (Protean eGov Technologies Limited):
- नवीन पॅन अर्ज (फॉर्म 49A): https://www.onlineservices.nsdl.com/paam/endUserRegisterContact.html
- पॅन माहितीमध्ये बदल/सुधारणा: https://tin.tin.nsdl.com/pan/correction.html
- UTIITSL (UTI Infrastructure Technology And Services Limited): पॅन सेवांसाठी हे दुसरे मोठे, सरकार-अधिकृत पोर्टल आहे.
- नवीन पॅन अर्ज: https://www.pan.utiitsl.com/PAN/new_pan.html
- पॅन माहितीमध्ये बदल/सुधारणा: https://www.pan.utiitsl.com/PAN_ONLINE/CSC.html
अर्जाची स्थिती तपासणी
अर्ज केल्यानंतर, तुम्ही पोचपावती क्रमांक वापरून तुमच्या पॅन कार्डची स्थिती तपासू शकता.
- NSDL स्थिती तपासणी: https://tin.tin.nsdl.com/pantan/StatusTrack.html
- UTIITSL स्थिती तपासणी: https://www.trackpan.utiitsl.com/pan/trackApp
आवश्यक कागदपत्रे आणि महत्त्वाच्या गोष्टी
लक्षात ठेवा, मुलाकडे स्वतःची ओळखपत्रे नसल्याने पालकांची कागदपत्रे वापरावी लागतात.
- पालकांचे ओळखपत्र आणि पत्त्याचा पुरावा: पालकांचे आधार कार्ड, पासपोर्ट, मतदान ओळखपत्र किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्सची प्रत.
- मुलाच्या जन्मतारखेचा पुरावा: मुलाचे आधार कार्ड, जन्म दाखला (Birth Certificate) किंवा पासपोर्ट.
एका महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, मायनर पॅन कार्डवर मुलाचा फोटो किंवा स्वाक्षरी नसते. त्याऐवजी, अर्ज करणाऱ्या पालकाची स्वाक्षरी असते.
JioFinance: टेन्शन नाही, आता फक्त ₹24 मध्ये टॅक्स फाइल करा!
मूल १८ वर्षांचे झाल्यावर काय करावे?
मूल १८ वर्षांचे झाल्यावर हे पॅन कार्ड अपडेट करणे आवश्यक आहे. कारण १८ नंतर हे कार्ड वैध मानले जात नाही, कारण त्यावर मुलाचा फोटो आणि स्वाक्षरी नसते. यासाठी तुम्हाला ‘पॅन कार्डमध्ये बदल किंवा सुधारणा’ (Changes or Correction in PAN data) असा अर्ज करावा लागतो. यानंतर मिळणाऱ्या नवीन पॅन कार्डवर मुलाचा फोटो आणि स्वाक्षरी असेल, ज्यामुळे ते सर्वत्र वैध मानले जाईल.
थोडक्यात, तुमच्या मुलासाठी पॅन कार्ड काढणे ही एक सोपी प्रक्रिया आहे. यामुळे तुम्ही त्यांच्या भविष्यातील आर्थिक गरजांसाठी एक मजबूत पाया तयार करू शकता.तुमच्या मुलासाठी पॅन कार्ड मिळवणे म्हणजे त्यांच्या आर्थिक प्रवासाची सुरुवात. हे एक छोटं पण अत्यंत महत्त्वाचं पाऊल आहे, जे त्यांना भविष्यातील अनेक संधींसाठी तयार करतं. आजच ही प्रक्रिया सुरू करा !
सर्व कर-संबंधित माहिती आणि सेवांसाठी, तसेच “इन्स्टंट ई-पॅन” सुविधेसाठी, आयकर ई-फाइलिंगच्या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या.
