India ball tampering allegations: इंग्लंडविरुद्ध ‘अँडरसन-तेंडुलकर ट्रॉफी’ च्या पाचव्या आणि अंतिम कसोटीत ओव्हल मैदानावर, पाकिस्तानचा माजी वेगवान गोलंदाज शब्बीर अहमदने भारताने चेंडूशी छेडछाड केल्याचा आरोप केला. खरं तर, भारताने मालिकेच्या अंतिम सामन्याच्या चौथ्या आणि पाचव्या दिवशी वापरलेला चेंडू ‘प्रयोगशाळेत तपासणी’साठी पाठवण्याची मागणी शब्बीर अहमदने आयसीसीच्या पंचांकडे केली. भारताने सहा धावांनी मिळवलेल्या अत्यंत अटीतटीच्या विजयानंतर आणि पाच सामन्यांची मालिका २-२ अशी बरोबरीत सोडवल्यानंतर अहमदने ही प्रतिक्रिया दिली. भारताने ओव्हल कसोटीत थरारक विजय मिळवून इंग्लंडविरुद्धची पाच सामन्यांची ‘अँडरसन-तेंडुलकर ट्रॉफी’ मालिका २-२ अशी बरोबरीत सोडवल्यानंतर, भारतीय गोलंदाज मोहम्मद सिराज आणि प्रसिद्ध कृष्णा यांच्यावर चेंडू फेरफार (ball tampering) केल्याच्या आरोपांमुळे नवा वाद निर्माण करण्याचा प्रयत्न पाकिस्तान कडुन झाला आहे.
इंग्लंडविरुद्धच्या पाचव्या कसोटीच्या पाचव्या दिवशी मोहम्मद सिराजला जवळपास ८० षटके जुना झालेला चेंडू दोन्ही बाजूंनी स्विंग करण्यात यश आले. प्रसिद्ध कृष्णानेही तसेच केले. कदाचित सिराज इतके नाही, पण त्यानेही चेंडूला चांगला वेग दिला. भारताचा कर्णधार शुभमन गिलला शेवटच्या तीन इंग्लिश विकेट्ससाठी ३० पेक्षा कमी धावा असतानाही दुसरा नवीन चेंडू घेण्याचा विचारही करावा लागला नाही. आणि या निर्णयाचा त्याला चांगला फायदा झाला.
सिराज उजव्या हाताच्या फलंदाजांपासून चेंडू दूर स्विंग करत राहिला आणि त्याने काही आत येणारे चेंडूही टाकले, ज्यामुळे इंग्लंडच्या शेपटाला (tailenders) हादरा बसला. त्याने इंग्लंडचा शेवटचा फलंदाज जेमी स्मिथला बाहेर जाणारा चेंडू टाकून सुरुवात केली आणि नंतर रात्रभर मैदानात असलेल्या जेमी ओव्हरटनला (Jamie Overton) आत येणारा चेंडू टाकून एलबीडब्ल्यू (lbw) केले. सुरुवातीला काही विकेट्स घेतल्यानंतर सिराज आणि प्रसिद्धने इंग्लंडच्या धावांना खऱ्या अर्थाने ब्रेक लावला. कृष्णाने टाकलेला एक चेंडू जवळजवळ जोश टोंगच्या डोक्याला लागला, परंतु डीआरएसने (DRS) हा निर्णय फिरवला. दुसरीकडे, कृष्णाने टाकलेला एक अप्रतिम चेंडू टोंगच्या स्टंपवर आदळला. या दोन्ही गोलंदाजांनी, सिराज आणि प्रसिद्ध कृष्णाने, अशा खेळपट्टीवर अनेक विकेट-घेणारे चेंडू टाकले, जिथे चेंडू कितीही जुना असला तरी वेगवान गोलंदाजांना मदत मिळत होती. खेळपट्टी आणि ढगाळ वातावरण असूनही, भारतीय वेगवान गोलंदाजांनी चेंडूला चांगली दिशा दिली आणि शेवटच्या सात इंग्लिश विकेट्स केवळ ६६ धावांत मिळवून दिल्या.
इंग्लंडविरुद्धच्या पाचव्या कसोटीत भारतावर चेंडू फेरफार केल्याचा आरोप
पाकिस्तानचा माजी वेगवान गोलंदाज शब्बीर अहमदने मात्र भारतीय वेगवान गोलंदाजांच्या कौशल्याचे कौतुक करण्यास नकार दिला. त्याऐवजी, त्याने त्यांच्यावर चेंडू जुना झाल्यावरही त्याची चमक टिकवून ठेवण्यासाठी ‘व्हॅसलीन’ वापरल्याचा आरोप केला. पाकिस्तानसाठी १० कसोटी आणि ३ एकदिवसीय सामने खेळलेल्या या माजी लांबसडक उजव्या हाताच्या मध्यमगती गोलंदाजाने खेळपट्टी, ढगाळ वातावरण आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे सिराज आणि कृष्णाच्या कौशल्याकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष केले.
एक्स वर पोस्ट करत माजी पाकिस्तानी वेगवान गोलंदाज शब्बीर अहमद म्हणाला , “I think India used Vaseline. After 80 + over Ball still shine like new. Umpire should send this ball to lab for examine”
भारतीय खेळाडूंवर चेंडूच्या स्थितीशी छेडछाड केल्याचा आरोप करण्याची ही पहिलीच वेळ नव्हती. याआधी, पाकिस्तानचा माजी क्रिकेटपटू हसन रझा याने दावा केला होता की, २०२३ च्या एकदिवसीय विश्वचषकादरम्यान, जेव्हा मोहम्मद शमी, जसप्रीत बुमराह आणि सिराज यांनी स्पर्धेत इतर कोणत्याही नवीन चेंडूच्या गोलंदाजापेक्षा अधिक चेंडू स्विंग केले, तेव्हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (ICC) भारताला “वेगळा चेंडू” देत होती. एवढ्यावरच हे थांबले नाही. भारताने जिंकलेल्या २०२४ च्या टी-२० विश्वचषकादरम्यान, पाकिस्तानचा माजी कर्णधार इंझमाम-उल-हकने भारताचा वेगवान गोलंदाज अर्शदीप सिंगवर चेंडू फेरफार केल्याचा आरोप केला. यावर मोहम्मद शमीने त्याला सडेतोड उत्तर दिले.
क्रिकेटच्या नियमांनुसार (क्रिकेट कायदा 41.3): केवळ नैसर्गिक पदार्थ जसे की लाळ (saliva) किंवा घाम (sweat) वापरून चेंडू पॉलिश करण्याची परवानगी आहे. मात्र, व्हॅसलीनसारखे कृत्रिम पदार्थ वापरणे पूर्णपणे निषिद्ध आहे आणि ते चेंडू फेरफार म्हणून गणले जाते.
अशा प्रकारच्या आरोपांची पुष्टी ठोस पुराव्यांद्वारे फार कमी वेळा झाली आहे. आतापर्यंत, या प्रकरणात कोणतीही अधिकृत चौकशी जाहीर झालेली नाही. क्रिकेट जगताचे लक्ष याकडे लागले आहे की सामनाधिकारी या चेंडूची तपासणी करण्याची मागणी मान्य करतात की पुरावा नसलेल्या इतर अनेक आरोपांप्रमाणे हाही आरोप मागे पडेल.
पाकिस्तान ला भारताने वेळोवेळी जागा दाखवुन दिल्यानंतर असे बालीश प्रयत्न पाकिस्तान कडुन करण्यात येत आहेत म्हणुनचपाकिस्तानचा माजी वेगवान गोलंदाज शब्बीर अहमदने भारताने चेंडूशी छेडछाड केल्याचा आरोप केला असल्याचे दिसुन येत आहे. सध्या, शब्बीर अहमदच्या आरोपांवर आयसीसीने कोणतेही अधिकृत वक्तव्य दिलेले नाही आणि पंचांनीही कोणत्याही प्रकारच्या गैरवर्तनाचा संकेत दिलेला नाही. ओव्हलची खेळपट्टी आणि ढगाळ वातावरणामुळे वेगवान गोलंदाजांना मदत मिळत होती. तसेच, गोलंदाजांचे कौशल्य आणि चेंडूला स्विंग करण्याची त्यांची कला यामुळेच भारताला हा विजय मिळवता आला.हे वास्त्व पाकिस्तान ला पचवणे जड जात आहे.
