MH CET Exam 2026: आता वर्षातून दोनदा सीईटी परीक्षा; विद्यार्थ्यांना गुण सुधारण्याची अतिरिक्त संधी !

MH CET Exam: राज्य सरकारने महाराष्ट्रातील लाखो विद्यार्थ्यांसाठी ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. आता पुढील शैक्षणिक वर्षापासून म्हणजे २०२६-२७ पासून राज्य सामायिक प्रवेश परीक्षा (MHT-CET) वर्षातून दोनदा घेतली जाणार आहे. हा निर्णय उच्च व तंत्र शिक्षण विभागाने घेतला असून, उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी त्याला मंजुरी दिली आहे.

यामध्ये पीसीएम (इंजिनीअरिंग), पीसीबी (हेल्थ सायन्सेस) आणि एमबीए/एमएमएस या अभ्यासक्रमांसाठीची सीईटी परीक्षा समाविष्ट असेल. म्हणजेच, अभियांत्रिकी, आरोग्यशास्त्र आणि व्यवस्थापन क्षेत्रातील प्रवेशासाठी विद्यार्थ्यांना दरवर्षी दोन प्रयत्नांची संधी मिळणार आहे. शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७पासून हा बदल लागू होणार असून पहिली परीक्षा एप्रिल, तर दुसरी मे २०२६मध्ये घेण्यात येईल. या निर्णयाला उच्च व तंत्र शिक्षणमंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी मान्यता दिली आहे.

२०२६ पासून लागू होणारा बदल

राज्य सामायिक प्रवेश परीक्षा कक्षाने दिलेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, या नव्या पद्धतीनुसार पहिली सीईटी परीक्षा एप्रिल २०२६मध्ये, तर दुसरी परीक्षा मे २०२६मध्ये घेण्यात येईल. या दोन्ही परीक्षा ऑनलाइन पद्धतीने घेतल्या जातील.

विद्यार्थ्यांना कमीतकमी एक परीक्षा देणे अनिवार्य असेल, तर दुसरी परीक्षा वैकल्पिक असेल. जर एखाद्या विद्यार्थ्याने दोन्ही वेळा परीक्षा दिल्या असतील, तर दोन्ही गुणपत्रकांपैकी जास्त गुण असलेली परीक्षा प्रवेश प्रक्रियेत ग्राह्य धरली जाईल.या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना अधिक तयारीची, गुण सुधारण्याची आणि ताण कमी करण्याची संधी मिळेल, असे शिक्षण विभागाने स्पष्ट केले आहे.

also read : SEBI Grade A Recruitment 2025: ‘ग्रेड ए’ अधिकाऱ्यांची मेगा भरती,₹१,८४,०००/- पर्यंत मासिक पगार!

JEE Main प्रमाणे नवा फॉरमॅट

राज्य सरकारने ही योजना JEE Main (राष्ट्रीय स्तरावरील इंजिनीअरिंग प्रवेश परीक्षा)च्या धर्तीवर आखली आहे. JEE Main परीक्षा वर्षातून दोनदा घेतली जाते आणि विद्यार्थ्यांना त्यामधून सर्वोत्तम गुण स्वीकारले जातात.

“राष्ट्रीय पातळीवरील परीक्षांमध्ये विद्यार्थ्यांना वर्षातून दोन प्रयत्न मिळतात. त्यामुळे त्यांना स्वतःचे गुण सुधारण्याची संधी मिळते. त्याच धर्तीवर महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांनाही समान संधी देण्यासाठी हा निर्णय घेतला आहे,” असे शिक्षणमंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी सांगितले.

पाटील यांच्या अध्यक्षतेखाली मंगळवारी मुंबईत झालेल्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. बैठकीसाठी अपर मुख्य सचिव बी. वेणुगोपाल रेड्डी, सीईटी कक्षाचे आयुक्त दिलीप सरदेसाई, उच्च शिक्षण संचालक डॉ. शैलेंद्र देवळाणकर, तंत्रशिक्षण संचालक डॉ. विनोद मोहितकर यांच्यासह वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.

MH CET Exam : विद्यार्थ्यांना मिळणारे फायदे

या नव्या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांच्या करिअर नियोजनावर आणि परीक्षेच्या तयारीवर मोठा परिणाम होणार आहे.

1. गुण सुधारण्याची दुसरी संधी:
   अनेक वेळा विद्यार्थी पहिल्या प्रयत्नात मानसिक ताण किंवा तयारीअभावी अपेक्षित गुण मिळवू शकत नाहीत. दुसरी परीक्षा त्यांच्यासाठी सुधारणा करण्याची संधी ठरेल.
2. मानसिक ताण कमी होणार:
   “एकच परीक्षा, एकच दिवस” या तणावातून विद्यार्थ्यांची सुटका होईल. दोन प्रयत्न असल्यामुळे आत्मविश्वास आणि स्थैर्य वाढेल.
3. राष्ट्रीय स्तराशी समन्वय:
   महाराष्ट्रातील विद्यार्थी JEE, NEET, CAT सारख्या राष्ट्रीय परीक्षांसोबत आपली CET तयारी अधिक प्रभावीपणे समन्वयित करू शकतील.
4. स्पर्धात्मकतेत वाढ:
   दोन परीक्षांमुळे गुणांकनाची स्पर्धा अधिक आरोग्यदायी बनेल आणि प्रवेश प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढेल.

CET परीक्षेचा सध्याचा विस्तार

दरवर्षी लाखो विद्यार्थी महाराष्ट्र सीईटी परीक्षा देतात. मागील दोन वर्षांच्या आकडेवारीनुसार—

• पीसीएम (इंजिनीअरिंग सीईटी) – सुमारे ५.५ लाख विद्यार्थी
• पीसीबी (हेल्थ सायन्सेस सीईटी) – सुमारे ४.८ लाख विद्यार्थी
• एमबीए/एमएमएस सीईटी – सुमारे १.५ लाख विद्यार्थी

एकूण जवळपास १२ लाख विद्यार्थी दरवर्षी सीईटीच्या विविध परीक्षा देतात. या सर्व विद्यार्थ्यांसाठी हा निर्णय म्हणजे एक मोठी संधी आणि शैक्षणिक धोरणातील सकारात्मक बदल आहे.

शैक्षणिक तज्ज्ञांची प्रतिक्रिया

शैक्षणिक क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. पुण्यातील प्रसिद्ध शिक्षणतज्ज्ञ डॉ. नितीन देसाई यांनी सांगितले,

“MHT-CET दोनदा घेण्याचा निर्णय विद्यार्थ्यांच्या कल्याणासाठी अत्यंत योग्य आहे. पहिल्या प्रयत्नात अनुभव घेऊन दुसऱ्या वेळेस विद्यार्थी अधिक सक्षमपणे परीक्षा देऊ शकतील. यामुळे त्यांच्या कामगिरीत नक्कीच सुधारणा होईल.”

नागपूरमधील कोचिंग संस्थेचे प्रमुख प्रो. अमोल जोशी म्हणाले,

“राज्य सरकारने हा निर्णय अगदी योग्य वेळी घेतला आहे. महाराष्ट्रातील विद्यार्थी JEE Main किंवा NEET सारख्या राष्ट्रीय परीक्षांसाठी तयार होत असतात. आता CET चा पॅटर्न त्याच्याशी जुळल्यामुळे तयारी सुलभ होईल.”

प्रवेश प्रक्रियेवर परिणाम

या बदलामुळे राज्यातील प्रवेश प्रक्रियेत काही तांत्रिक सुधारणा होणार आहेत. सीईटी कक्ष आता दोन वेळा नोंदणी, हॉलतिकीट, निकाल आणि गुणपत्रक व्यवस्थापन करणार आहे. त्यामुळे ऑनलाइन प्रणाली आणखी सक्षम केली जाईल.

राज्य सरकारच्या मते, प्रवेश प्रक्रियेत कोणतीही गोंधळाची स्थिती निर्माण होणार नाही. दोन्ही परीक्षांचे वेळापत्रक योग्य अंतराने ठेवले जाईल, जेणेकरून निकाल प्रक्रिया वेळेवर पूर्ण करता येईल.

Gate Exam notification 2026: नोंदणी सुरू, अर्ज प्रक्रिया आणि महत्वाची माहिती

विद्यार्थ्यांसाठी तयारीची रणनीती

नवीन पद्धतीत यश मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी आपली तयारीही नव्याने आखावी लागेल.

• पहिल्या प्रयत्नासाठी फाउंडेशन आणि बेसिक संकल्पनांवर भर द्यावा.
• दुसऱ्या प्रयत्नासाठी मॉक्स, विश्लेषण आणि कमकुवत विषयांवर सुधारणा करावी.
• दोन प्रयत्नांमधील कालावधी लक्षात घेऊन वेळ व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे.
• कोचिंग संस्था आणि शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना दोन प्रयत्नांच्या रणनीतीसाठी मार्गदर्शन करावे.

 अधिकृत वेळापत्रक लवकरच

राज्य सीईटी कक्षाने कळवले आहे की, दोन्ही परीक्षांचे वेळापत्रक, नोंदणी प्रक्रिया, शुल्क आणि इतर तांत्रिक तपशील डिसेंबर २०२५च्या अखेरीस जाहीर केले जातील. विद्यार्थ्यांनी mahacet.org या अधिकृत संकेतस्थळावरून अद्ययावत माहिती घेणे आवश्यक आहे.

सरकारचा उद्देश आणि दीर्घकालीन परिणाम

राज्य सरकारच्या मते, हा बदल फक्त एक परीक्षा सुधारणा नाही, तर शैक्षणिक लवचिकता आणि समान संधीचा प्रयत्न आहे.
उच्च शिक्षण विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी म्हणाले,

“महाराष्ट्रातील विद्यार्थी देशातील इतर राज्यांप्रमाणेच समान पातळीवर स्पर्धा करतील. दोन प्रयत्नांच्या पद्धतीमुळे विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढेल आणि मानसिक आरोग्य सुधारेल.”

याशिवाय, दीर्घकाळात या निर्णयामुळे ड्रॉप वर्ष घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या कमी होईल, कारण विद्यार्थ्यांना त्याच वर्षात दोन संधी मिळतील. त्यामुळे प्रवेश प्रक्रियाही अधिक वेगवान आणि न्याय्य बनेल.

थोडक्यात ठळक मुद्दे

राज्य सरकारचा हा निर्णय महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. विद्यार्थ्यांसाठी ही केवळ परीक्षा पद्धतीतील सुधारणा नसून “दुसरी संधी” या तत्वावर आधारित आशेचा किरण आहे.
या बदलामुळे विद्यार्थ्यांची तयारी अधिक गुणवत्तापूर्ण, मानसिकदृष्ट्या स्थिर आणि स्पर्धात्मक बनेल — आणि हाच या निर्णयाचा खरा हेतू आहे.