उपराष्ट्रपती पदाची निवडणूक अनुषंगाने काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी मंगळवारी माजी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश बी सुदर्शन रेड्डी यांना ‘इंडिया’ आघाडीचे उपराष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार म्हणून घोषित केले.भारतीय लोकशाहीच्या उपराष्ट्रपतीपदाची निवडणूक सध्या चर्चेचा केंद्रबिंदू बनली आहे. देशाचे उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड यांनी 21 जुलै 2025 रोजी आपल्या पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर, या पदासाठी निवडणुकीची घोषणा झाली आहे. ही निवडणूक केवळ एका व्यक्तीची निवड नाही, तर दोन प्रमुख राजकीय विचारधारा, एनडीए (NDA) आणि ‘इंडिया’ आघाडी, यांच्यातील एक महत्त्वपूर्ण लढाई आहे. एका बाजूला न्यायपालिकेतील एक प्रतिष्ठित चेहरा, तर दुसऱ्या बाजूला प्रशासकीय आणि राजकीय जीवनाचा प्रदीर्घ अनुभव असलेले नेते उभे आहेत.
Table of Contents
ही निवडणूक 9 सप्टेंबर 2025 रोजी होणार आहे, आणि यातून भारताच्या राजकीय भविष्याची दिशा काही प्रमाणात स्पष्ट होईल.
इंडिया’ आघाडीचे उमेदवार: न्यायमूर्ती बी. सुदर्शन रेड्डी
काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी माजी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश बी. सुदर्शन रेड्डी यांना ‘इंडिया’ आघाडीचे उपराष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार म्हणून घोषित केले. हा निर्णय सर्वांच्या सहमतीने घेण्यात आला असून, तृणमूल काँग्रेस आणि आम आदमी पार्टीसह सर्व विरोधी पक्षांनी त्यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब केले आहे. बी. सुदर्शन रेड्डी यांना उमेदवार बनवण्यामागे विरोधी पक्षांची एक स्पष्ट रणनीती आहे: एक असा उमेदवार उभा करणे, ज्याचा राजकीय संबंध नाही, ज्याची प्रतिमा स्वच्छ आहे आणि जो संविधानाचे रक्षण करणारा म्हणून ओळख जनतेवर बिंबवण्याचा प्रयत्न या माध्यमातून काँग्रेस पक्षाने केला असल्याचे दिसून येत.
खर्गे म्हणाले, “बी. सुधर्शन रेड्डी हे भारतातील सर्वात प्रतिष्ठित आणि प्रगत विचारसरणीचे न्यायमूर्तींपैकी एक आहेत. त्यांचा कायदेशीर कारकिर्दीचा प्रवास अत्यंत दीर्घ आणि उल्लेखनीय राहिला आहे. त्यांनी आंध्र प्रदेश उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, गुवाहाटी उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश तसेच सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून काम पाहिले आहे.”
ते पुढे म्हणाले, “ते नेहमीच सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्यायाचे खंबीर समर्थक राहिले आहेत. गरीब माणसांचे ते खरे समर्थक होते. त्यांच्या अनेक निर्णयांमध्ये गरीबांच्या बाजूने दिलेले न्याय व संविधान आणि मूलभूत अधिकारांचे रक्षण दिसून येते.”
तृणमूल काँग्रेसचे नेते डेरेक ओ’ब्रायन यांनी सांगितले की, रेड्डी यांच्या नावावर एकमत झाले असून आम आदमी पार्टीनेही त्यास मान्यता दिली आहे. रेड्डी २१ ऑगस्ट, गुरुवारी आपला अर्ज दाखल करणार असल्याचे खर्गे यांनी सांगितले.
कोण आहेत बी सुदर्शन रेड्डी?
रेड्डी यांचा जन्म 8 जुलै 1946 रोजी एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांनी उस्मानिया विद्यापीठातून कायद्याची पदवी घेतली आणि 1971 पासून वकिली सुरू केली. ते आंध्र प्रदेश उच्च न्यायालय, त्यानंतर गुवाहाटी उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश आणि शेवटी 12 जानेवारी 2007 रोजी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश झाले. त्यांनी त्यांच्या संपूर्ण कारकिर्दीत गरीब आणि वंचित लोकांच्या हक्कांसाठी लढाई केली. त्यांच्या काही महत्त्वाच्या निर्णयांमध्ये, त्यांनी नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांचे संरक्षण करण्यावर आणि शासनाच्या मनमानी कारभाराला रोखण्यावर भर दिला. 2013 मध्ये त्यांनी गोव्याचे पहिले लोकायुक्त म्हणूनही काम केले होते.
Vice president election:”उपराष्ट्रपती पदासाठी राजकीय नाट्य सुरू: नवा चेहरा कोणता?”
उपराष्ट्रपती पदाची निवडणूक इंडिया आघाडीचे राजकीय उद्दिष्ट
रेड्डी यांच्या उमेदवारीची घोषणा करताना मल्लिकार्जुन खरगे यांनी सांगितले की, रेड्डी यांनी अनेक निकालांमध्ये गरीब लोकांची बाजू घेतली असून, संविधानाचे आणि मूलभूत हक्कांचे संरक्षण केले आहे. ही निवडणूक केवळ एका पदासाठी नाही, तर एक वैचारिक लढाई आहे, असे सांगत त्यांनी एनडीएच्या धोरणांवर अप्रत्यक्षपणे टीका केली. रेड्डी यांनी स्वतः घोषणा झाल्यानंतर सांगितले की, “माझा उद्देश संविधानाचे रक्षण करणे आहे,” ज्यातून विरोधी पक्षांचा संदेश स्पष्ट होतो.
एनडीएचे उमेदवार: श्री. सी. राधाकृष्णन
एनडीएने महाराष्ट्राचे विद्यमान राज्यपाल आणि भाजपचे ज्येष्ठ नेते सी. राधाकृष्णन यांना उपराष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार म्हणून उभे केले आहे. त्यांची उमेदवारी ही भाजपसाठी एक धोरणात्मक निवड मानली जात आहे.
सी राधाकृष्णन यांचा राजकीय आणि प्रशासकीय अनुभव
राधाकृष्णन यांचा जन्म 20 ऑक्टोबर 1957 रोजी तामिळनाडूमध्ये झाला. ते वयाच्या 16 व्या वर्षी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघात (RSS) दाखल झाले आणि त्यांनी सक्रिय राजकारणात प्रवेश केला. त्यांनी कोईम्बतूर लोकसभा मतदारसंघातून दोन वेळा निवडणूक जिंकली आहे. भाजपच्या तामिळनाडू प्रदेशाध्यक्षपदाची जबाबदारीही त्यांनी सांभाळली आहे. त्यांच्या राजकीय अनुभवाला प्रशासकीय अनुभवाचीही जोड आहे, कारण ते झारखंड आणि नंतर महाराष्ट्राचे राज्यपाल म्हणून कार्यरत आहेत.
भाजपची धोरणात्मक निवड ?
राधाकृष्णन यांची उमेदवारी ही भाजपची दक्षिण भारतात, विशेषतः तामिळनाडूमध्ये आपला जनाधार वाढवण्याची एक रणनीती आहे. ते एकाच वेळी एक निष्ठावान भाजप नेते, एक अनुभवी प्रशासक आणि दक्षिण भारतीय चेहरा म्हणून काम करतील. त्यांच्यामुळे तामिळनाडूसह दक्षिण भारतातील जनतेला एक सकारात्मक संदेश जाईल.
उपराष्ट्रपती निवडणूक प्रक्रिया आणि राजकीय गणित
भारतीय संविधानानुसार, उपराष्ट्रपती हे देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च घटनात्मक पद आहे आणि ते राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष म्हणूनही काम करतात. उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत फक्त लोकसभा आणि राज्यसभेचे सर्व सदस्य (निवडलेले आणि नामनिर्देशित) मतदान करतात. विधानसभेचे सदस्य यात सहभागी होत नाहीत.
सध्याच्या संसदीय गणितानुसार, लोकसभेमध्ये एनडीएची स्थिती खूप मजबूत आहे. राज्यसभेत जरी त्यांना पूर्ण बहुमत नसले, तरी एकूण दोन्ही सभागृहांची मते पाहता एनडीएचे संख्याबळ इंडिया आघाडीपेक्षा खूप जास्त आहे. त्यामुळे, तांत्रिकदृष्ट्या, सी. राधाकृष्णन यांच्या विजयाची शक्यता जास्त आहे.
वैचारिक लढाई आणि राजकीय भविष्याचे संकेत!
या उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीतून हे स्पष्ट होते की दोन्ही प्रमुख आघाडी फक्त पदासाठी लढत नसून, त्यांच्या विचारधारा आणि प्राधान्यक्रम काय आहेत, हे दाखवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. एका बाजूला, ‘इंडिया’ आघाडीने संविधानाच्या संरक्षणाचे प्रतीक म्हणून एक बिगर-राजकीय चेहरा उभा केला आहे. तर दुसऱ्या बाजूला, एनडीएने एक अनुभवी आणि राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचा उमेदवार देऊन आपली धोरणे स्पष्ट केली आहेत.
भलेही निकालाची भविष्यवाणी करणे सोपे असले तरी, या उमेदवारीमुळे दोन्ही आघाड्यांनी आपल्या कार्यकर्त्यांना एक स्पष्ट संदेश दिला आहे आणि भविष्यातील मोठ्या लढाईसाठी तयारी केली आहे.
related post INDIA ब्लॉक ने B. Sudershan Reddy को क्यों बनाया VP पद का उम्मीदवार? – short-videos AajTak
